top of page
Zoeken

"Duurzaamheid zit verweven in alles wat we doen": Bram van Stadsakker

  • planantwerpen
  • 26 aug 2024
  • 3 minuten om te lezen

Bijgewerkt op: 29 aug 2024

In 2013 werd Stadsakker uit de grond gestampt door Bram Van Hove. Een onderdeel van Posthof vzw, een non-profitorganisatie die zich inzet voor sociale en culturele projecten. Met een team van ondertussen zes personen streven ze naar een eetbaar en leefbaar milieu in de stad Berchem.

 

 

Op welke manier streven jullie hiernaar?

Van Hove:“We zetten ons in voor het aanleggen van geveltuinen, waarbij we samen met buurtbewoners straten volledig omtoveren. Daarnaast hebben we verschillende 'samentuinen' opgezet, waar buurtbewoners gezamenlijk tuinieren en bloementuinen maken. Ook ons composteerproject brengt gezinnen over heel Antwerpen bij elkaar. Bovendien telen we zelf groenten voor ons restaurant, waardoor we bijdragen aan een duurzamer en groener stedelijk milieu.”





Op jullie website viel de focus op sociale tewerkstelling mij direct op. Wat houdt dat precies in?

Bram Van Hove: medewerker Stadsakker

Van Hove:"Op dit moment hebben we drie mensen in dienst voor een periode van 2,5 jaar. Dit zijn mensen die moeite hebben om werk te vinden en via de VDAB bij ons terechtkomen. Ons doel is om hen stabiliteit te bieden en hen de nodige vaardigheden aan te leren, zodat ze daarna succesvol kunnen doorstromen naar de arbeidsmarkt.”


 


Naast sociale tewerkstelling is duurzaamheid ook een belangrijk thema voor Stadsakker. Hoe komt dat tot uiting?

Van Hove:“Duurzaamheid zit verweven in alles wat we doen binnen de vzw. Dit zie je terug in ons bouwbeheer: we hebben veel zonnepanelen, besteden aandacht aan isolatie, hebben ons binnenplein heraangelegd, en werken met regenwateropvangsystemen. Zo worden bijvoorbeeld de toiletten doorgespoeld met regenwater. Daarnaast verplaatsen we ons bijna uitsluitend per fiets en werken al onze machines op batterijen.”

 

 

Hoe weet Stadsakker de aandacht te trekken?

Van Hove:“Onze bijeenkomsten organiseren we bewust niet digitaal, maar baseren we op persoonlijk sociaal contact. Het is de bedoeling dat buurtbewoners zelf betrokken raken. Ze blijven op de hoogte door bijvoorbeeld langs onze infoborden te lopen of door ons direct aan te spreken.”


 

 Welk project maakt u het trotst?

Van Hove:“Het project ‘Het Binnenplein’ ligt me zeer nauw aan het hart. Door de jaren heen hebben we de tuin verbeterd, onder andere door deze rolstoelvriendelijk te maken. We komen elke woensdag samen en deze mensen zijn echt een deel van mijn leven geworden. Daarnaast hebben we ook een project in oud-Berchem, een dichtbevolkte stadswijk, en toch zijn we erin geslaagd om samen met stadssociologen op verschillende plekken projecten rondom geveltuinen, samentuinen en composteren te realiseren. We hebben echt een verandering teweeggebracht in deze wijk de afgelopen tien jaar, en dat is iets waar ik enorm trots op ben.”

Het Binnenplein © Stadsakker


Hoe ziet de toekomst van Stadsakker eruit?

Van Hove:“Er is nog veel werk aan de winkel, thema's zoals afvalbeheer en het verkoelen van de stad worden steeds belangrijker. Door de klimaatverandering zijn de seizoenen extremer geworden, wat soms leidt tot mislukte oogsten. Het creëren van bewustzijn rondom deze onderwerpen is essentieel, dit biedt ook een opening om samen met buurtbewoners over deze thema's in gesprek te gaan.”

 


Stadsakker blijft zich inzetten voor een groen en sociaal betrokken Berchem, met oog voor de uitdagingen van de toekomst. Met een sterke focus op duurzaamheid en gemeenschap, werkt het team aan een leefbare stad waarin iedereen kan bijdragen. De komende jaren beloven nieuwe kansen en projecten, en Stadsakker staat klaar om deze met beide handen te grijpen.

 

Door: Elin De Cleen

 



Opmerkingen


Antwerpen is een bruisende centrumstad in Vlaanderen. In 2023 telde de gemeente ruim 536.079 inwoners op een oppervlakte van 20.432 hectare. Met zo’n 172 verschillende nationaliteiten is Antwerpen een van de meest multiculturele steden in België.

Stadsleefbaarheid is geen evidentie voor een wereldstad als Antwerpen. Daarvoor zijn initiatiefnemers, gamechangers en experts nodig die meebouwen aan de stad van morgen.

 

Plan Antwerpen zet deze gamechangers met hun unieke initiatieven en

ijzersterke community’s in de spotlights. 

Wat heeft een stad nodig? 

Woord van een stadsexpert: Sven Augusteyns

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

​​​

Daarnaast vind ik het belangrijk dat een stad een eigen identiteit heeft. Er moet variatie zijn in bouwstijlen.  Niet één, maar honderd architecten zouden een stad moeten ontwerpen. Dat gaat gepaard met slow urbanism. Het Eilandje in Antwerpen is een goed voorbeeld van een wijk die traag gebouwd is. Het MAS is zo’n zeventien jaar geleden gebouwd en vanaf dan zijn er hier en daar gebouwen gerenoveerd. Tot op heden is deze wijk in volle vernieuwing. Ten slotte is mobiliteit ook een zeer belangrijk aspect. Bovendien gaat dat ook gepaard met het eerste puntje, koelte. Bij een koeltestad willen we namelijk groen creëren op de plaatsen waar nu auto’s geparkeerd staan én het gemotoriseerd verkeer verschuiven naar niet-gemotoriseerd verkeer. In Antwerpen hebben we een concrete  doelstelling dat 70% van de mensen die met de auto naar het centrum komen 50% moet worden tegen 2030. Dat is misschien te optimistisch, maar wel broodnodig.” 

 

Hoe hard bepaalt de politiek en het beleid de stad?

Augusteyns: “Als je een project wil uitvoeren, dan moet je een omgevingsvergunning hebben. Die wordt eerst geadviseerd door de stedenbouwkundige ambtenaar van de stad en meestal ook het college. Soms worden de buurtbewoners ook bevraagd en dat vind ik de mooiste processen.”Wij zijn met Plan Antwerpen voornamelijk bezig met kleinschalige organisaties die echt vanuit hun eigen probleem zijn opgestart, maar hebben die ook effect? Augusteyns: “In een stad is samenwerken heel belangrijk. Als burgers met een initiatief komen en ze voelen dat de stad dat op een manier steunt, dan boost dat de goesting en de mentale shift van de mensen. Veel mensen denken bij nieuwe initiatieven “we dachten ook al zo, eindelijk” en anderen denken “nog nooit bij stilgestaan, maar we zullen meedoen”. Gaan kleine organisaties het verschil maken? Op korte termijn natuurlijk niet. Die ene stoeptegel gaat de wereld niet redden, maar zal wel veel mensen doen nadenken.

 

De overheid is in dit verhaal essentieel. Dat het idee van de burgers komt is logisch, want zij gaan experimenteren en opmerken. De overheid is de schakel naar realisatie. Dus zoals ik zei, het samenwerken in een stad is the key: kleine initiatieven hebben de grote nodig.”

unnamed.jpg

Hoe kijkt een stedenbouwkundige die elke dag opnieuw steden inricht naar het toekomstige Antwerpen? Plan A sprak met Sven Augusteyns, een expert op vlak van stadsinrichting en urbanisme.

 

Stel dat u Antwerpen opnieuw zou mogen inrichten, aan welke vijf elementen geeft u dan prioriteit?

Augusteyns: “Ten eerste zou ik alles ontwerpen in functie van koelte. Antwerpen is een stad die enorm verhard is en dus veel hitte kent. Een oplossing daarvoor zijn koelspots. Dat zijn parken en straten waar bomen en struiken goed kunnen groeien en zo schaduw kunnen bieden. Een doelstelling is om tegen 2050 voor iedereen zo’n koelspot op wandelafstand te voorzien. Zulke plaatsen zijn bevorderend voor het klimaat en zorgen voor verbinding tussen de burgers. 

Dat brengt mij ook meteen op het tweede punt. Ik zou prioriteit geven aan het creëren van een sociale stad. We spreken soms ook wel van een ‘vijftienminutenstad’. Dat is een stad waar mensen kunnen wonen, werken en ontspannen, allemaal op een afstand van 15 minuten van elkaar. Het is de ideale manier om tot een fijne community te komen met een hoge levenskwaliteit. Een voorbeeld van zo’n vijftienminutenstad is Ieper. Ik vind het ook belangrijk dat iedereen zich welkom voelt in een stad. Zo wordt er vandaag de dag ook nagedacht over hoe we pleinen en straten vrouwvriendelijker kunnen maken. 

Gamechangers op vlak van...

bottom of page